آیا شیرین‌کننده‌های مصنوعی واقعاً می‌توانند برای سلامتی مضر باشند؟ و آیا مصرف منظم آن‌ها بر حافظه و مهارت‌های فکری ما تأثیر می‌گذارد؟ اگرچه ارتباط جدیدی که بین جایگزین‌های شکر و پیری مغز کشف شده است نیازمند مطالعات بیشتر است، اما ممکن است نگرانی‌هایی را برانگیزد.
شیرین‌کننده‌های مصنوعی به اشکال و با نام‌های مختلفی عرضه می‌شوند؛ از مایعات و پودرها گرفته تا سوکرالوز، اریتریتول، آسپارتام و موارد دیگر. میلیون‌ها نفر در سراسر جهان و به‌ویژه افراد دیابتی، از این مواد استفاده می‌کنند.
دلیل اصلی توصیه به افراد دیابتی برای جایگزینی شکر با این مواد، این باور است که شیرین‌کننده‌های جایگزین، نوسانات قند خون را کمتر می‌کنند.
سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) نیز چندین شیرین‌کننده مصنوعی از جمله ساخارین، سوکرالوز و آسپارتام، و همچنین الکل‌های قندی مانند زایلیتول و اریتریتول، و جایگزین‌های شکر گیاهی مانند استویا و میوه راهب را برای مصرف بی‌خطر تأیید کرده است.
پژوهش‌های نگران‌کننده و یافته‌های اخیر
با این حال، در سال‌های اخیر، تحقیقات فزاینده‌ای درباره تأثیرات احتمالی بلندمدت مصرف جایگزین‌های شکر بر سلامت منتشر شده است.
جدیدترینِ این مطالعات، پژوهشی است که در مجله پزشکی نورولوژی (Neurology)، نشریه آکادمی نورولوژی آمریکا، به چاپ رسید. این مطالعه نشان داد که شیرین‌کننده‌هایی مانند آسپارتام، ساخارین، آسه سولفام-کا، اریتریتول، زایلیتول و سوربیتول با کاهش مهارت‌های حافظه و تفکر کلی مرتبط هستند که معادل حدود ۱.۶ سال پیری مغز است.
چنین تحقیقاتی بحث و نگرانی‌هایی را در بین مردم برانگیخته است، اما آیا این به آن معناست که افراد باید به کلی از مصرف شیرین‌کننده‌های مصنوعی دست بکشند؟ و این مواد چه تأثیرات احتمالی دیگری می‌توانند بر سلامتی داشته باشند؟
نقش متخصصان در بررسی ابعاد ماجرا
برای بررسی عمیق‌تر این موضوع، دکتر کلودیا سوموتو، پزشک و استادیار سالمندی در دانشکده پزشکی دانشگاه سائوپائولوی برزیل، به عنوان نویسنده ارشد مطالعه نورولوژی، به این مبحث پرداخته است. او یک اپیدمیولوژیست متمرکز بر تحقیقات زوال عقل و پیری مغز است و در حال حاضر یکی از هماهنگ‌کنندگان بانک مغز گروه مطالعاتی مغز پیر برزیل (بزرگترین بانک مغز در آمریکای لاتین) به شمار می‌رود. دکتر سوموتو در سال ۲۰۱۶ جایزه لورآل یونسکو برای زنان در علم در برزیل را نیز دریافت کرده است.
تحقیقات انجام‌شده توسط دکتر سوموتو و همکارانش، هرچند نیازمند بررسی‌های بیشتر هستند، اما بر لزوم احتیاط در مصرف شیرین‌کننده‌های مصنوعی و ادامه پژوهش‌ها برای درک کامل اثرات آن‌ها بر سلامت مغز تأکید می‌کنند.
