غالباً تمرینات ورزشی بر عضلهسازی برای سریعتر، قویتر و خوشفرمتر شدن تمرکز دارند. اما اینکه بتوانیم راحتتر خم شویم، دسترسی پیدا کنیم و حرکت کنیم چطور؟ اینجا جایی است که انعطافپذیری اهمیت پیدا میکند.
با افزایش سن، عضلات ما به تدریج کوتاه شده و مقداری از خاصیت کشسانی خود را از دست میدهند. افزایش سن و نشستن بیش از حد نیز میتواند دامنه حرکتی مفاصل لگن، شانهها و ستون فقرات را کاهش داده، منجر به خشکی بدن و دشوارتر شدن حرکات روزمره شود.
خبر خوب این است که هیچوقت برای کار روی بهبود انعطافپذیری دیر نیست.
کریستوفر تراورز، فیزیولوژیست ورزشی، توضیح میدهد که چرا حفظ نرمی بدن مهم است و برای انعطافپذیر نگه داشتن عضلات و مفاصل خود چه کاری میتوانیم انجام دهیم.
انعطافپذیری چیست؟
انعطافپذیری به معنای سهولت حرکت عضلات و مفاصل شما در جهات مختلف است. اساساً، این ویژگی کلید چگونگی حرکت و پویایی بدن شماست.
وقتی منعطف باشید، میتوانید بدون احساس گرفتگی یا ناراحتی، دسترسی پیدا کنید، خم شوید و کشش دهید. این موضوع چه برای پوشیدن جورابهایتان و چه برای حرکات پیچیدهتر، اهمیت دارد. به گفته آقای تراورز، انعطافپذیری به طور کلی در مورد بلندتر کردن عضلات و بهبود دامنه حرکتی و پویایی شماست.
بهبود انعطافپذیری فقط برای تحت تاثیر قرار دادن دیگران با انجام حرکت اسپلیت یا پیچاندن خود به شکل یک گره انسانی نیست. انعطافپذیری میتواند به قوی، رها و آماده نگه داشتن بدن شما برای هر فعالیتی کمک کند.
- بهبود دامنه حرکتی: این به معنای گرفتگی کمتر و کشش کمتر در انجام هر کاری از چوب گلف زدن گرفته تا جمع کردن برگهاست.
- کاهش خطر آسیبدیدگی: فیزیولوژیست ورزشی، کریستوفر تراورز هشدار میدهد: "اگر دامنه حرکتی یا انعطافپذیری خوبی نداشته باشید، شروع به جبران کردن با گروههای عضلانی دیگر مانند شانهها یا کمر خواهید کرد. و این میتواند باعث مشکلاتی مانند مسائل مفصلی و آسیبدیدگی همسترینگ شود."
- وضعیت بدنی بهتر: همانطور که یک پایه قوی، ساختمانی را محکم نگه میدارد، وضعیت بدنی خوب نیز بدن شما را متعادل و همراستا حفظ میکند.
راههای زیادی برای بهبود انعطافپذیری وجود دارد. حرکات کششی، یوگا، تای چی، فوم رولینگ و ماساژ درمانی، همگی میتوانند کمککننده باشند. اما این یک کار یکبار مصرف نیست.
بسته به میزان گرفتگیای که احساس میکنید، تراورز توصیه میکند روزانه حدود ۱۰ دقیقه حرکات کششی یا تمرینات انعطافپذیری را دو بار در روز انجام دهید. این تمرینات را در هر زمان ممکن در برنامه خود بگنجانید و سعی کنید به آن پایبند باشید. او خاطرنشان میکند: "پیوستگی، نکته کلیدی در این زمینه است."
در ابتدا، کششها را برای حدود ۲۰ تا ۳۰ ثانیه نگه دارید. با افزایش دامنه حرکتی، باید بتوانید هر کشش را برای یک دقیقه یا بیشتر حفظ کنید.
به بدن خود گوش دهید و در صورت احساس درد، متوقف شوید: تراورز تاکید میکند: "کشش ممکن است کمی ناراحتکننده باشد، اما نباید دردناک باشد."
در ادامه، ۵ حرکت کششی را که او توصیه میکند، شرح میدهیم.
۱. کشش عضله پیریفورمیس برای لگن و باسن
پای راست خود را روی زانوی چپ قرار دهید تا شکل عدد "۴" با پاهای شما ایجاد شود.
- دستهای خود را پشت ران چپ خود حلقه کرده و به آرامی آن را به سمت خود بکشید. باید کشش را در قسمت بیرونی لگن راست خود احساس کنید.
- با قرار دادن مچ پای چپ روی زانوی راست خود، حرکت را تکرار کنید.
همچنین میتوانید این کشش را در حالت نشسته روی صندلی انجام دهید: یک مچ پا را روی زانوی مخالف قرار دهید و به آرامی از ناحیه لگن به جلو خم شوید.
۲. حرکت کودک برای کمر
روی زمین زانو بزنید به طوری که باسن شما روی پاشنههایتان قرار گیرد.
- زانوی خود را باز کنید، در حالی که انگشتان بزرگ پای شما به هم چسبیدهاند.
- از ناحیه لگن به جلو خم شوید و شکم خود را بین رانهایتان قرار دهید.
- بازوهای خود را مستقیماً به سمت جلو دراز کنید، آرنجها را نزدیک سر نگه دارید. پیشانی خود را روی زمین، یک بالش یا بلوک یوگا قرار دهید.
تراورز خاطرنشان میکند: "بسته به اینکه کمر شما چقدر سفت باشد، این کشش را در قسمت میانی و حتی احتمالا قسمت پایینی کمر خود احساس خواهید کرد."
۳. خم شدن به جلو در حالت ایستاده برای کمر و همسترینگ
صاف بایستید و پاها را به هم بچسبانید. برای حمایت بیشتر، یک دست خود را روی دیوار، پشت صندلی یا پیشخوان قرار دهید.
- با صاف نگه داشتن کمر و کمی خم کردن زانوها، به آرامی از ناحیه لگن به جلو خم شوید.
- دست آزاد خود را به سمت زمین دراز کنید تا زمانی که کشش را در قسمت پایین کمر و عضلات همسترینگ خود احساس کنید.
این کشش را میتوان در حالت نشسته روی صندلی نیز انجام داد. یک پا را به جلو دراز کنید و پاشنه پا را روی زمین قرار دهید، در حالی که زانویتان صاف است. با صاف نگه داشتن ستون فقرات برای جلوگیری از هرگونه فشار غیرضروری، به آرامی از ناحیه لگن به جلو خم شوید و به سمت انگشتان پای دراز شده خود دست دراز کنید.
۴. کشش ایستاده برای چهارسر ران
صاف بایستید و پاها را به اندازه عرض شانه باز کنید. برای حمایت بیشتر، با یک دست به دیوار، صندلی یا پیشخوان تکیه دهید.
- یک زانو را خم کنید و پاشنه پا را به سمت باسن خود بالا بیاورید.
- به عقب دست دراز کنید و بالای پا را با دست همان سمت بگیرید. باید کشش را در امتداد جلوی ران خود احساس کنید.
۵. کشش نشسته برای لگن
روی صندلی بنشینید به طوری که کف پاهایتان صاف روی زمین باشد.
- یک پا را روی پای دیگر قرار دهید تا مچ پا روی ران مخالف، درست بالای زانو قرار گیرد.
- به آرامی زانوی پای بالایی خود را به سمت مرکز بدن بکشید. باید کشش را در لگن پای ضربدری خود احساس کنید.
نتیجهگیری: به حرکت ادامه دهید
هر کاری که برای بهبود انعطافپذیری خود انجام میدهید، اولین قدم شما باید یافتن فرصتهای بیشتری برای حرکت در طول روز باشد.
تراورز میگوید: "شما میتوانید هر چقدر هم که میخواهید حرکات کششی انجام دهید، اما اگر تمام روز پشت میز بنشینید و تمام شب را روی مبل بگذرانید، عضلات شما احتمالاً دوباره سفت خواهند شد. هر چه بیشتر اکنون حرکت کنید، در آینده بهتر میتوانید حرکت کنید."


